Zoek in onze databank

Veelgestelde vragen Heraldische Databank

1 Welk familiewapen is van mij?

Leijden07

Ik zie in de Heraldische Databank (HDB) verschillende familiewapens met mijn achternaam erbij, mag ik dan één van de wapens gebruiken?

Er lijken meerdere versies van ons familiewapen te zijn. Welke is de goede?

Heraldiek kent een gewoonterecht. Dat wil zeggen dat men niet zomaar het wapen van een andere familie kan gebruiken, ook al heeft die familie exact dezelfde achternaam. Vooral vanaf de negentiende eeuw zijn veel (adellijke) wapens wederrechtelijk gekopieerd (geüsurpeerd) door andere geslachten. Ook al is de oudere familie vaak uitgestorven, het wordt vaak als een vorm van diefstal gezien.
Probeer eerst in de HDB via het veldje wapenvoerder te vinden wie een bepaald wapen heeft gevoerd. Als daar geen concrete persoonsinformatie te vinden is, kunt u proberen via het veld bron meer te weten te komen. Soms vindt u daar een verwijzing naar een bepaalde regio waar het wapen voorkomt. Het is van belang dat u een verwantschap langs rechte mannelijke lijn kunt aantonen tussen uzelf en een historische wapenvoerder. Heel vaak lukt dat aantonen niet en in veel gevallen is er nooit een wapen gebruikt. Het is vaak een aanname van familieleden dat er ‘ergens een familiewapen is’. Ga alleen uit van genealogisch bewijs. Tips daarvoor vindt u op onze CBG-website.
Records met het onderstaande icoontje (collectie Muschart), bieden vaak veel aanknopingspunten rondom historische wapenvoerders. Kijk daarvoor hieronder bij het hoofdstukje Service.

 

 

Er lijken meerdere versies van ons familiewapen te zijn. Welke is de goede?

U weet (inmiddels) zeker dat er een wapen is, maar binnen de familie worden verschillende varianten van hetzelfde wapen gebruikt. Soms is dat een bewuste keuze geweest, maar heel vaak gaat het ook om kleine vergissingen. Probeer via uw directe familie (vader, grootvader) de lijn van uw wapenvariant te vinden. Lukt dat niet, dan is het niet onjuist om terug te keren naar de eenvoudigste en vaak oudste versie, het stamwapen. Als u een wapen vindt dat gevoerd werd door een zogenaamde zijmaag - bijvoorbeeld een achterneef van uw overgrootvader - en er is verder geen ander bewijsmateriaal voorhanden, dan kunt u dat wapen hanteren met medeneming van een lichte verandering (‘breuk’). Deze kan gerealiseerd worden door toevoeging of weglating van een figuur, verandering van een kleur of metaal, etc. Voor een dergelijke aanpassing kan met het beste bij een ervaren heraldicus advies inwinnen. Neem de tijd om over zo’n aanpassing na te denken, u zet een nieuwe traditie in.

 

Dat is ons wapen niet!

Het is mogelijk dat u in de HDB wapens tegenkomt die een verkeerde interpretatie lijken van uw wapen. Dat wil niet zeggen dat de gegevens in de HDB incorrect zijn. Vaak is het zo dat u alleen met één versie van het wapen vertrouwd bent.
Verder kunnen verschillende heraldisch kunstenaars hetzelfde wapen op verschillende manieren gestileerd hebben. Let daarom op het verschil tussen vorm en inhoud. Het is te vergelijken met een woord dat in verschillende lettertypen is gedrukt maar toch dezelfde betekenis houdt.

 

Ik heb een familiewapen van mijn tante geërfd, maar is het wel ‘echt’?

Er is een kans dat het wapen dat bij uw tante aan de muur hing, gemaakt is door een zwendelaar, vooral als er gedrukte of geprinte documentatie bij hoort die suggereert diep in te gaan op de familienaam. Een gezonde dosis scepsis is op zijn plaats. Neem contact op via Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. .
Soms is in het recente familieverleden een familiewapen ontworpen en geregistreerd. De motivaties lopen uiteen, maar de sterkste is het verbeelden van de familiegeschiedenis. Ook zo’n modern wapen is echt. Het voeren van familiewapens is een ononderbroken traditie van 800 jaar. Ieder jaar worden er tientallen familiewapens aangenomen.

 

 

2 Zegelringen

Ik wil volgende maand mijn zoon/dochter een zegelring met familiewapen cadeau geven. Hoe regel ik dat?

Ga in ieder geval niet overhaast in zee met online-zegelringservices. De ringen zijn vaak hol aan de binnenzijde en de zegelsteen kan er vaak zo uit vallen. Goed zetwerk is een voorwaarde voor plezierig voortzetten van een ringen-traditie. De kwaliteit van het zetwerk herkent men onder andere aan de manier waarop het metaal van de ring en de zegelsteen perfect op elkaar aansluiten. Verder moet u zich ervan bewust zijn dat u zeker bent van uw ontwerp. Klopt het historisch? Is het een ring voor een (on)gehuwde vrouw of voor een man? Dat heeft gevolgen voor de vormgeving van het wapen. Het zijn allemaal zaken waar een heraldicus en zegelringenspecialist u mee kunnen helpen, maar de ring heeft u vaak niet binnen een maandje. Het CBG kan u adviseren in de keus voor een specialist.

 

Ter oriëntatie kunnen wij u het onderstaande naslagwerk aanbevelen:

J.A. de Boo, Familiewapens. Kentekens van verwantschap (Den Haag 2008)

 

 

3 Betekenis, symboliek

Wat is de betekenis van dit wapen?

Soms is de betekenis van een familiewapen te ontdekken. Dat zijn vaak de zogenaamde sprekende wapens die een letterlijke herhaling zijn van-  of zinspeling zijn op de familienaam. Soms is het overduidelijk: de familie Van den Cruijce voert een kruis in haar wapen; soms is het indirect (een doordenkertje) zoals bij de familie De Wijs die in haar wapen een paar lijsters voert.
Er zijn geen eenduidige betekenissen voor een leeuw, een lelie, adelaar, burcht, enzovoort. Hoe vaker wapenfiguren voorkomen, hoe vaker ze meerdere betekenislagen kunnen hebben. Omdat de maatschappelijke context steeds verandert, voegt iedere periode, iedere groep personen betekenissen toe aan kleuren en figuren. Sommige symbolen zijn echter wel heel duidelijk. Als u een esculaap tegenkomt of een mercuriusstaf, kunt ervan op aan dat de betrokken persoon of familie iets had met de medische wetenschap of de handel. Vaak blijft echter de werkelijke betekenis van een wapen (of de aard van een object dat als wapenfiguur is opgenomen) onbekend.

Ter oriëntatie kunnen wij u het onderstaande naslagwerk aanbevelen:

J.A. de Boo, Familiewapens. Kentekens van verwantschap (Den Haag 2008)

 

 

4 Service

4.1 Collectie Muschart

Ik zie bij de desbetreffende familienaam dit icoon, maar geen plaatje:
Wat is dat?

U heeft een vermelding gevonden van één of meerdere systeemkaartjes uit de collectie Muschart.
De kaartjes bevatten geen tekeningen van familiewapens, maar een wapenbeschrijving, persoonsgegevens van de wapenvoerder en een bronvermelding. Met de wapenbeschrijving kunt u door een ervaren heraldisch tekenaar een reconstructie laten maken. Deze kaartjes staan geprioriteerd om gedigitaliseerd worden. Tot die tijd kunt u de inhoud daarvan terugvinden op microfiches in de bronnenzaal van het Centraal Bureau voor Genealogie. U kunt daar de microfiches afdrukken.
Ook kunt u via het mailadres Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. een scan op aanvraag laten maken. Deze procedure kost meestal € 37,00 (tarief voor een half uur, 2016). NB. Bij uw formele aanvraag dient u uw adres- en telefoongegevens op te geven. U krijgt dan binnen 10 werkdagen uw bestelling met de factuur digitaal toegestuurd via WeTransfer.

 

Kan ik bij u prints bestellen van wapens uit de Heraldische Databank?

Het is niet mogelijk om prints te bestellen, u dient zelf de afbeelding en de gegevens te downloaden en te betalen. Met ingang van 1 juli 2016 is het voor Vrienden (klassiek en digitaal) niet meer nodig per afbeelding te betalen; de eerder gebruikte eenheden komen dan te vervallen. Voor niet-Vrienden wordt een dagtarief van € 6,00 ingesteld.

 

 

4.2 Opname van uw heraldische documentatie in de Heraldische Databank

Kan ik mijn wapen laten registreren in de Heraldische Databank?

Nee. In de Heraldische Databank worden geen wapens geregistreerd, maar gedocumenteerd. De HDB is een wetenschappelijke monitor en geen keurmerk voor de kwaliteit van een wapen of de correctheid van de bijgeleverde gegevens. Er zijn wel wapens uit verschillende registers opgenomen (onder andere het opgeheven register van het CBG zelf).
U kunt een wapen als scherpe foto (voorkeur PNG, minstens 300 dpi) en bijbehorende beknopte documentatie (oudst bewezen wapenvoerder, gegevens aanleverende partij, gegevens ontwerper) sturen naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. . Wij houden de afbeelding en gegevens in portefeuille totdat de moderator van de HDB het op Internet in de afdeling Publiekscollectie heeft gezet. Het Centraal Bureau voor Genealogie houdt zich het recht voor om binnen haar eigen tijd en gekozen vorm deze Publiekscollectie bij te werken. Aan de plaatsing van familiewapens in de Publiekscollectie kunnen geen rechten worden ontleend.
Let op! De gegevens komen integraal op Internet. Bij aanbieden dient u rekening te houden met de privacy van nog levende personen. Houd elkaar daarvan op de hoogte, dat voorkomt ergernis.

Wilt u uw oude of nieuwe wapen werkelijk laten keuren en vastleggen, dan kan dat bij een van de registrerende organisaties (stichtingen) die actief zijn in de ‘levende heraldiek’. Dit zijn onder andere de Nederlandse Genealogische Vereniging en het Nederlands Genootschap voor Heraldiek.

 

 

4.3 Betaald heraldisch-genealogisch onderzoek

Ik wil onderzoek laten doen naar mijn familie door een professional. Kan dat?

U kunt tegen een vergoeding heraldisch-genealogisch onderzoek laten doen door een werknemer van het Centraal Bureau voor Genealogie, bijvoorbeeld om sluitend bewijs te vinden in de afstamming van een historische wapenvoerder. Met de medewerker van de CBG-afdeling Expertise kunt u van tevoren een prijs en onderzoektijd afspreken. Het onderzoekstarief is € 74,00 per uur (tarief voor één uur, 2016).
Voor informatie omtrent betaald heraldisch-genealogisch onderzoek kunt u mailen naar: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.